ఆత్మహత్యలు వద్దు…ప్రాణాలు ముద్దు

జీవితం ఎంతో విలువైనది.ప్రతి మనిషి జీవితంలో సుఖాలు,దుఃఖాలు,విజయాలు,వైఫల్యాలు సహజం.ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా వాటిని అధిగమించే అవకాశం ఉంటుంది.కానీ ఒకసారి ప్రాణం కోల్పోతే తిరిగి పొందడం సాధ్యం కాదు.అందుకే “ఆత్మహత్యలు వద్దు…ప్రాణం ముద్దు” అనే సందేశాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.నేడు దేశవ్యాప్తంగా ఆత్మహత్యలకు సంబంధించిన వార్తలు సమాజాన్ని కలచివేస్తున్నాయి.విద్యార్థులు, యువత, ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, రైతులు, కుటుంబ బాధ్యతలు మోస్తున్న వ్యక్తులు వివిధ సమస్యల కారణంగా తీవ్ర ఒత్తిడికి గురవుతున్న ఘటనలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. అయితే ఏ సమస్య వచ్చినా జీవితాన్ని ముగించుకోవడం పరిష్కారం కాదు.సమస్య తాత్కాలికం కావచ్చు..పరిస్థితులు మారవచ్చు..కానీ జీవితం మాత్రం అమూల్యం.ఆత్మహత్యలకు ఒకే ఒక్క కారణం ఉండదు.వ్యక్తిగత,కుటుంబ,ఆర్థిక,సామాజిక,విద్య,ఉద్యోగ,వ్యవసాయ,ఆరోగ్య,సంబంధాలకు సంబంధించిన అనేక సమస్యలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసినప్పుడు వ్యక్తి తీవ్ర ఒత్తిడికి గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.ఆర్థిక ఇబ్బందులు,అప్పుల భారం,కుటుంబ కలహాలు,ప్రేమలో విఫలం కావడం,ఉద్యోగం కోల్పోవడం,చదువులో వైఫల్యం,అనారోగ్యం,ఒంటరితనం,అవమానాలు,వేధింపులు,సంబంధాల్లో విభేదాలు వంటి పరిస్థితులు కొందరిని నిస్సహాయతకు గురిచేయవచ్చు.దేశానికి అన్నం పెట్టే రైతు ఎన్నో సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాడు.విత్తనాలు,ఎరువులు,పురుగుమందులు,కూలీల ఖర్చు,సాగునీరు,విద్యుత్ వంటి పెట్టుబడి వ్యయాలు పెరగడం,మరోవైపు పంటకు ఆశించిన ధర లభించకపోవడం రైతుపై ఆర్థిక ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు.ప్రకృతి వైపరీత్యాలు,అధిక వర్షాలు,కరువు,వడగండ్ల వాన,తెగుళ్లు,పంట దిగుబడి తగ్గడం వంటి పరిస్థితులు రైతు కుటుంబాలను మరింత ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టవచ్చు.పంట కోసం చేసిన వ్యవసాయ రుణాలు,ఇతర ఆర్థిక బాధ్యతలు,పంట నష్టాలు,మార్కెట్లో ధరల హెచ్చుతగ్గులు,కుటుంబ అవసరాలు వంటి అంశాలు కలిసి కొందరు రైతుల్లో తీవ్ర ఆందోళన,నిస్సహాయతకు కారణమవుతాయి.అయితే వ్యవసాయంలో నష్టం వచ్చినా అది జీవితానికి ముగింపు కాదు.రైతు ప్రాణం ఏ పంటకన్నా విలువైనది.సమస్యలను కుటుంబ సభ్యులతో పంచుకోవడం,వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు,రైతు సంఘాలు,బ్యాంకులు,చట్టబద్ధమైన ఆర్థిక సలహా వ్యవస్థల సహాయం తీసుకోవడం ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న పరిష్కార మార్గాలను అన్వేషించాలి.రైతు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కుటుంబ సభ్యులు,బంధువులు,పొరుగువారు,స్నేహితులు అతనికి అండగా నిలవాలి.పంట నష్టం లేదా అప్పుల గురించి మాట్లాడుతున్న రైతును విమర్శించడం,అవమానించడం కాకుండా అతని పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని ధైర్యం చెప్పాలి.అవసరమైతే నిపుణుల సలహా,ఆర్థిక సహాయం లేదా అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ, చట్టబద్ధమైన సహాయ మార్గాల గురించి సమాచారం అందించాలి.ఆర్థిక ఇబ్బందులు అనేక కుటుంబాలను వేధిస్తున్నాయి.ఆదాయం తగ్గిపోవడం,ఉద్యోగం కోల్పోవడం,వ్యాపారంలో నష్టం,కుటుంబ అవసరాలు పెరగడం వంటి కారణాలతో కొందరు అప్పులు చేయాల్సి వస్తోంది.బ్యాంకు రుణాలు,గృహ రుణాలు,వాహన రుణాలు,విద్యా రుణాలు,వ్యవసాయ రుణాలు,వ్యాపార రుణాలు,మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలు,క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలు,చట్టబద్ధమైన డిజిటల్ రుణాలు,బంధువులు లేదా స్నేహితుల వద్ద తీసుకున్న అప్పులు,వైద్య ఖర్చుల కోసం చేసిన రుణాలు వంటి వివిధ ఆర్థిక బాధ్యతలు ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు.అప్పులు పెరగడం,వాయిదాలు చెల్లించలేకపోవడం,వడ్డీ భారం,అప్పులు తీర్చలేననే భయం వంటి పరిస్థితులు కొందరిలో నిస్సహాయతను పెంచవచ్చు.కానీ అప్పు ఎంత ఉన్నా అది జీవితానికి ముగింపు కాదు. కుటుంబ సభ్యులతో సమస్యను పంచుకోవడం,రుణదాతలతో చర్చించడం,ఆర్థిక నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం,చట్టబద్ధమైన మార్గాల్లో పరిష్కారం వెతకడం ద్వారా పరిస్థితిని ఎదుర్కోవచ్చు.కుటుంబ కలహాలు కూడా వ్యక్తి మానసిక స్థితిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు.భార్యాభర్తల మధ్య విభేదాలు,దాంపత్య సమస్యలు,విడాకులు,కుటుంబ సభ్యుల మధ్య గొడవలు,తల్లిదండ్రులు-పిల్లల మధ్య అపార్థాలు వంటి అంశాలు ఒంటరితనానికి దారితీయవచ్చు.“నన్నెవరూ అర్థం చేసుకోవడం లేదు” అనే భావన పెరిగినప్పుడు సమస్య మరింత తీవ్రమవుతుంది.అందుకే కుటుంబ సభ్యులు ఒకరినొకరు విమర్శించకుండా మాట్లాడుకోవడం,సమస్యలను కలిసి పరిష్కరించుకోవడం,అవసరమైతే కౌన్సెలింగ్ సహాయం తీసుకోవడం అవసరం.యువతలో ప్రేమ వ్యవహారాలు కూడా కొన్నిసార్లు తీవ్రమైన భావోద్వేగాలకు కారణమవుతున్నాయి.ప్రేమలో విఫలం కావడం,తిరస్కరణ,సంబంధంలో విభేదాలు,వివాహానికి కుటుంబ సభ్యులు అంగీకరించకపోవడం వంటి సంఘటనలను కొందరు జీవితాంతం కొనసాగే బాధగా భావిస్తారు.కానీ ఒక సంబంధం ముగియడం జీవితానికి ముగింపు కాదు. కాలంతో పరిస్థితులు మారవచ్చు.అలాంటి సమయంలో యువతను విమర్శించకుండా వారి బాధను వినడం,కుటుంబం అండగా నిలవడం ఎంతో ముఖ్యం.చదువు,ఉద్యోగ రంగాల్లో పెరుగుతున్న పోటీ కూడా యువతపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.పరీక్షల్లో ఆశించిన మార్కులు రాకపోవడం,పోటీ పరీక్షల్లో వైఫల్యం,ర్యాంకు రాకపోవడం,తల్లిదండ్రుల అధిక అంచనాలు,ఉద్యోగం రాకపోవడం,ఉద్యోగంలో అధిక పని భారం లేదా ఉద్యోగం కోల్పోవడం వంటి పరిస్థితులు నిరాశకు కారణం కావచ్చు. ఒక పరీక్షలో వైఫల్యం జీవితానికి ముగింపు కాదని,ఒక అవకాశం కోల్పోతే మరో అవకాశం కోసం ప్రయత్నించవచ్చని తల్లిదండ్రులు,ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థులకు భరోసా ఇవ్వాలి.మొబైల్ ఫోన్లు,సోషల్ మీడియా వినియోగం కూడా యువత జీవితంలో పెరిగింది.తల్లిదండ్రులు మందలించడం,మొబైల్ లేదా వాహనం కొనివ్వకపోవడం,స్నేహితులతో విభేదాలు వంటి సంఘటనలను కొందరు తీవ్రంగా తీసుకునే అవకాశం ఉంది.సోషల్ మీడియాలో ఇతరులతో పోల్చుకోవడం,ట్రోలింగ్,సైబర్ వేధింపులు,ఆన్లైన్ సంబంధాల్లో సమస్యలు కూడా మానసిక ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు.అయితే ఏ ఘటననైనా ఒక్క కారణంతో ముడిపెట్టకుండా మొత్తం పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలి.మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.తీవ్రమైన నిరాశ,ఆందోళన,మాదకద్రవ్య వినియోగం వంటి పరిస్థితులు కొందరిలో ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు.అయితే ఆత్మహత్య ఆలోచనలు ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి మానసిక రుగ్మత ఉందని భావించడం సరికాదు.జీవన ఒత్తిళ్లు,కుటుంబ సమస్యలు,సంబంధాల సమస్యలు,ఆర్థిక ఇబ్బందులు,అనారోగ్యం,హింస,ఒంటరితనం వంటి అంశాలు కూడా సంక్షోభానికి కారణం కావచ్చు.ఎవరైనా అకస్మాత్తుగా అందరినీ దూరం పెట్టడం,తీవ్ర నిరాశ వ్యక్తం చేయడం,జీవితంపై ఆశ లేదని చెప్పడం,మరణం గురించి మాట్లాడటం,సాధారణంగా ఇష్టపడే విషయాలపై ఆసక్తి కోల్పోవడం వంటి మార్పులు చూపిస్తే కుటుంబ సభ్యులు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.వారి మాటలను ప్రశాంతంగా వినాలి.విమర్శించకుండా మాట్లాడాలి.ఒంటరిగా వదిలేయకుండా అండగా ఉండాలి.అవసరమైతే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి.ఆత్మహత్య గురించి మాట్లాడుతున్న వ్యక్తికి కేవలం “ధైర్యంగా ఉండు” అని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదు.ముందుగా వారి బాధను అర్థం చేసుకోవాలి.“నీ సమస్య ఏమిటో చెప్పు..నేను నీతో ఉన్నాను” అనే భరోసా ఇవ్వాలి.నమ్మకమైన కుటుంబ సభ్యులు,స్నేహితులకు విషయం తెలియజేయాలి.పరిస్థితి అత్యవసరంగా అనిపిస్తే వెంటనే సమీప ఆసుపత్రిని ఆశ్రయించాలి.భారతదేశంలో మానసిక ఆరోగ్య సహాయం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ టెలీ-మానస్ సేవ అందుబాటులో ఉంది.14416 లేదా 1800-89-14416కు ఫోన్ చేసి మానసిక ఆరోగ్య సహాయం,కౌన్సెలింగ్ పొందవచ్చు.జీవితంలో అప్పులు రావచ్చు..పంట నష్టం రావచ్చు..ఉద్యోగం పోవచ్చు..పరీక్షలో వైఫల్యం రావచ్చు..ప్రేమలో విఫలం కావచ్చు..కుటుంబంలో గొడవలు రావచ్చు..వ్యాపారంలో నష్టం రావచ్చు..అనారోగ్యం రావచ్చు.కానీ ఇవేవీ జీవితానికి ముగింపు కాదు.పరిస్థితులు ఎప్పటికీ ఒకేలా ఉండవు.సరైన సమయంలో సరైన సహాయం తీసుకుంటే ఎన్నో సమస్యలను అధిగమించవచ్చు.ఒక క్షణిక నిర్ణయం ఒక వ్యక్తి జీవితాన్నే కాదు..మొత్తం కుటుంబాన్ని తీరని విషాదంలోకి నెట్టవచ్చు.ముఖ్యంగా రైతు ఆత్మహత్య ఒక కుటుంబాన్ని మాత్రమే కాదు..అతనిపై ఆధారపడిన కుటుంబ సభ్యుల భవిష్యత్తును కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది.అందుకే కష్టాల్లో ఉన్న రైతును,విద్యార్థిని,యువకుడిని,ఉద్యోగిని లేదా ఎవరినైనా ఒంటరిగా వదిలేయకుండా అతని మాట వినడం,అర్థం చేసుకోవడం,అవసరమైన సమయంలో చేయూత అందించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.
ఆత్మహత్యలు పరిష్కారం కాదు-ఓర్పుతో ఎదుర్కోవాలి
ఆత్మహత్య పరిష్కారం కాదు..సమస్యలకు పరిష్కారం వెతకాలి.కష్టాలు వచ్చినప్పుడు కుంగిపోకుండా ఓర్పుతో ఎదుర్కోవాలి.బాధను మనసులో దాచుకోకుండా మాట్లాడాలి.అవసరమైనప్పుడు సహాయం కోరాలి.రైతు ప్రాణం విలువైనది..విద్యార్థి ప్రాణం విలువైనది..యువత ప్రాణం విలువైనది..ప్రతి మనిషి ప్రాణం అమూల్యమైనది.జీవితం అమూల్యం..సమస్య తాత్కాలికం.సమస్యకు ముగింపు వెతకాలి కానీ జీవితానికి కాదు.

(ముహమ్మద్ సలీం ఈ69న్యూస్ తెలంగాణ బ్యూరో)