వివాహం జరిగినా వారసత్వ హక్కు కోల్పోదు.. సుప్రీంకోర్టు స్పష్టత
న్యూఢిల్లీ: హిందూ వారసత్వ చట్టం ప్రకారం తండ్రి ఆస్తిలో కుమార్తెల హక్కులపై సుప్రీంకోర్టు కీలకమైన స్పష్టత ఇచ్చింది. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి హిందూ కుటుంబానికి చెందిన పూర్వీకుల ఆస్తిలో కుమార్తెకు కుమారుడితో సమానంగా హక్కు ఉంటుందని సుప్రీంకోర్టు Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma కేసులో స్పష్టం చేసింది. ఈ హక్కు కుమార్తెకు పుట్టుకతోనే వస్తుందని, వివాహం జరిగిందా లేదా అన్నది దానికి అడ్డంకి కాదని తీర్పు పేర్కొంది.
పూర్వీకుల ఆస్తిలో సమాన హక్కు
హిందూ వారసత్వ చట్టం-1956లో 2005లో చేసిన సవరణతో మితాక్షర ఉమ్మడి కుటుంబంలోని కుమార్తెలకు కూడా కుమారులతో సమానంగా కోపార్సెనర్ (సహవారసురాలు) హోదా లభించింది. సుప్రీంకోర్టు ప్రకారం ఈ హక్కు పుట్టుకతోనే ఏర్పడుతుంది. 2005 సెప్టెంబర్ 9న చట్ట సవరణ అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, తండ్రి ఆ తేదీన జీవించి ఉండటం తప్పనిసరి కాదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
అంటే, చట్టంలోని ఇతర నిబంధనలు, గతంలో జరిగిన చెల్లుబాటు అయ్యే విభజనలు లేదా బదలాయింపులకు లోబడి, కుమార్తె తన పూర్వీకుల/కోపార్సెనరీ ఆస్తిలో తన హక్కును కోరవచ్చు.
వివాహం హక్కును తొలగించదు
కుమార్తెకు వివాహం జరిగినంత మాత్రాన పూర్వీకుల ఆస్తిపై ఆమెకు ఉన్న కోపార్సెనరీ హక్కు పోదు. కుమారుడికి ఉన్న హక్కులతో సమానంగా కుమార్తెకు కూడా హక్కులు ఉంటాయని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
స్వార్జిత ఆస్తి విషయంలో పరిస్థితి వేరు
తండ్రి స్వయంగా సంపాదించిన ఆస్తి విషయంలో చట్టపరమైన పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. తండ్రి తన జీవితకాలంలో తన స్వార్జిత ఆస్తిని చట్టబద్ధంగా వీలునామా ద్వారా ఎవరికైనా కేటాయించవచ్చు. అలాంటి సందర్భంలో వారసత్వంగా కుమారుడు, కుమార్తెకు సమాన వాటా వచ్చే పరిస్థితి ఉండదు.
అయితే తండ్రి వీలునామా లేకుండా (intestate) మరణిస్తే, హిందూ వారసత్వ చట్టంలోని Class-I వారసులుగా ఉన్న కుమారులు, కుమార్తెలు తదితరులకు చట్టం ప్రకారం వాటాలు నిర్ణయించబడతాయి. చట్టంలోని వారసత్వ నిబంధనల ప్రకారం కుమారుడు, కుమార్తెకు సమాన భాగం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
చట్టపరమైన అంశాలను తెలుసుకోవాలి
అయితే ప్రతి ఆస్తి వివాదంలో ఫలితం ఒకే విధంగా ఉండదు. ఆస్తి పూర్వీకులదా, కోపార్సెనరీ ఆస్తా, స్వార్జిత ఆస్తా, గతంలో చట్టబద్ధంగా విభజన జరిగిందా, వీలునామా ఉందా వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ఆస్తి వివాదంలో సంబంధిత పత్రాలను పరిశీలించి న్యాయ నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం అవసరం.
About The Author
