చికిత్సల విజయాల పేరుతో అతిశయోక్తి ప్రకటనలు చేస్తే చర్యలు
రోగుల ఫొటోలు, ప్రశంసాపత్రాలు, తప్పుడు సమీక్షల వినియోగంపై ఆంక్షలు
సామాజిక మాధ్యమాలు, డిజిటల్ ప్రచారాలకూ వర్తించే కొత్త మార్గదర్శకాలు
ఈ69న్యూస్ | ప్రత్యేక కథనం
న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 12: వైద్య సేవలను వ్యాపార ప్రచారంగా మార్చడం, చికిత్సల విజయాల పేరుతో రోగులను ఆకట్టుకునేందుకు అతిశయోక్తి ప్రకటనలు చేయడం, వైద్యపరంగా నిర్ధారణ కాని హామీలు ఇవ్వడం వంటి చర్యలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు జాతీయ వైద్య మండలి (ఎన్‌ఎంసీ) కొత్త మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ఆస్పత్రులు, వైద్య సంస్థలు, నమోదిత వైద్యులు చేసే ప్రకటనలు, ప్రచార కార్యక్రమాలు, సామాజిక మాధ్యమాల్లో సమాచార వ్యాప్తి విషయంలో నైతిక ప్రమాణాలను పాటించాలని స్పష్టం చేసింది. 2026 అక్టోబర్ 6న జారీ చేసిన అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం ఈ మార్గదర్శకాలు తక్షణమే అమల్లోకి వచ్చాయి.
కార్పొరేట్ ఆస్పత్రులు, ప్రైవేట్ వైద్యశాలలు, వివిధ వైద్య విభాగాలకు చెందిన నిపుణులు తమ వద్ద జరిగిన చికిత్సలు, శస్త్రచికిత్సల విజయాలను ప్రచారం చేసుకోవడం ద్వారా రోగులను ఆకర్షించే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు. కొన్నిచోట్ల అత్యంత క్లిష్టమైన కేసులను విజయవంతంగా పరిష్కరించామని, తమ చికిత్సలతో అద్భుతమైన ఫలితాలు సాధించామని చెప్పే ప్రకటనలు కనిపిస్తుంటాయి. మరికొన్ని ఆస్పత్రులు శస్త్రచికిత్సకు ముందు, తర్వాత రోగుల్లో వచ్చిన మార్పులను చూపించే చిత్రాలను ప్రదర్శిస్తూ ప్రచారం నిర్వహిస్తుంటాయి. ఇలాంటి ప్రచారాలన్నీ ఒకే విధంగా నిషేధించబడ్డాయని చెప్పలేకపోయినా, రోగులను ఆకర్షించే ఉద్దేశంతో చేసే తప్పుదారి పట్టించే ప్రకటనలు, చికిత్సల ఫలితాలను అతిశయోక్తిగా చూపడం, రోగుల గోప్యతను ఉల్లంఘించే ప్రచారాలపై కొత్త మార్గదర్శకాలు ఆంక్షలు విధిస్తున్నాయి.
‘100 శాతం విజయం’ అంటూ హామీలు ఇవ్వొద్దు
ప్రతి రోగికి ఒకే రకమైన చికిత్స ఫలితం వస్తుందని చెప్పడం వైద్యపరంగా సరైనది కాదు. రోగి ఆరోగ్య పరిస్థితి, వ్యాధి తీవ్రత, వయస్సు, చికిత్సకు శరీరం స్పందించే తీరు వంటి అనేక అంశాలు ఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల ‘100 శాతం విజయం’, ‘పూర్తి నయం ఖాయం’, ‘నొప్పి లేని చికిత్సకు హామీ’ వంటి నిర్ధారణలేని లేదా అతిశయోక్తితో కూడిన వాదనల ద్వారా రోగులను ఆకర్షించడంపై నిబంధనలు అడ్డుకట్ట వేస్తున్నాయి. తమను తాము ‘అత్యుత్తమ వైద్యులు’, ‘దేశంలోనే నంబర్ వన్ ఆస్పత్రి’ అంటూ ఆధారాలు లేని గొప్పలు చెప్పుకోవడం కూడా నైతిక ప్రకటనల ప్రమాణాలకు విరుద్ధం కావచ్చు.
రోగుల ఫొటోలు, విజయగాథలతో ప్రచారానికి పరిమితులు
శస్త్రచికిత్సకు ముందు, తర్వాత తీసిన చిత్రాలు, రోగుల అనుభవాలు, ప్రశంసాపత్రాలు, వైద్య రికార్డులు, రోగులను గుర్తించగలిగే వ్యక్తిగత వివరాలను ఆస్పత్రుల ప్రచారానికి వినియోగించే విషయంలో మార్గదర్శకాలు కఠినమైన పరిమితులను నిర్దేశిస్తున్నాయి. రోగి అనుమతి ఉందనే కారణంతోనే నిషేధిత ప్రచారానికి అనుమతి లభించదు. రోగుల గోప్యత, గౌరవం, వ్యక్తిగత సమాచార రక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల వైద్యులు, ఆస్పత్రులు తమ ప్రచార విధానాలను సమీక్షించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
సామాజిక మాధ్యమాలకూ వర్తించే నిబంధనలు
ఇప్పటివరకు ఆస్పత్రుల ప్రచారం హోర్డింగ్‌లు, కరపత్రాలు, పత్రికా ప్రకటనలకే పరిమితం కాలేదు. ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, యూట్యూబ్, వెబ్‌సైట్లు, ఇతర డిజిటల్ వేదికల ద్వారా కూడా వైద్య సేవలను ప్రచారం చేస్తున్నారు. కొత్త మార్గదర్శకాలు ఈ ప్రచార మాధ్యమాలనూ పరిగణనలోకి తీసుకున్నాయి. నకిలీ రేటింగ్‌లు, డబ్బు చెల్లించి అనుకూల సమీక్షలు పొందడం, శోధన ఫలితాల్లో తమ స్థానాన్ని కృత్రిమంగా పెంచుకోవడం, వైద్య సేవలపై తప్పుడు ప్రచారం చేయడం వంటి చర్యలు నిబంధనల పరిధిలోకి వస్తాయి.
అలాగే కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) సాయంతో కల్పిత రోగుల అనుభవాలు, నకిలీ ప్రశంసాపత్రాలు, నిర్ధారణలేని చికిత్స ఫలితాలు సృష్టించి ప్రచారం చేయడం కూడా అనుమతించబడదు. ప్రకటనలను ప్రకటన సంస్థలు, ఇతర వ్యక్తులు లేదా సామాజిక మాధ్యమ ప్రభావశీలుల ద్వారా ప్రచారం చేయించినంత మాత్రాన బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోలేరు. సంబంధిత ఆస్పత్రి లేదా వైద్యుడు ఆ ప్రచారానికి అనుమతించారా, ప్రోత్సహించారా, దాని గురించి తెలిసి కూడా కొనసాగించారా అనే అంశాలను పరిశీలించి బాధ్యతను నిర్ణయిస్తారు.
ఆరోగ్య అవగాహన కార్యక్రమాలకు అవకాశం
ఈ మార్గదర్శకాలు వైద్య సమాచారాన్ని ప్రజలకు అందించడాన్ని పూర్తిగా నిషేధించడం లేదు. ప్రజారోగ్య అవగాహన కార్యక్రమాలు, వ్యాధుల నివారణపై చర్చలు, విద్యాపరమైన సమాచారం, ఆరోగ్య ప్రచార కార్యక్రమాల్లో వైద్యులు పాల్గొనవచ్చు. అయితే అలాంటి కార్యక్రమాలను తమ వ్యక్తిగత వైద్య సేవల ప్రచారంగా మార్చకూడదు; రోగులను ఆకర్షించేందుకు ఉపయోగించకూడదు. ఆస్పత్రుల మౌలిక సదుపాయాలు, అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాల వంటి వాస్తవ సమాచారాన్ని అందించడానికి కూడా నిబంధనల పరిధిలో అవకాశం ఉంది. ప్రచారం సమాచారాత్మకంగా, వాస్తవాధారంగా, పారదర్శకంగా ఉండాలి.
నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే ఏం జరుగుతుంది?
వైద్య ప్రకటనలపై వచ్చిన ఫిర్యాదులు, గుర్తించిన ఉల్లంఘనలను సంబంధిత అధికార యంత్రాంగం పరిశీలించవచ్చు. ఉల్లంఘన స్వభావం, తీవ్రత, వర్తించే చట్టాలు, వైద్య నైతిక నియమాలను బట్టి హెచ్చరికలు, సరిదిద్దే చర్యలు, ఆర్థిక జరిమానాలు లేదా వైద్యుని నమోదుపై క్రమశిక్షణ చర్యలు వంటి పరిణామాలు ఉండవచ్చు. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో నమోదును తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం లేదా రద్దు చేయడం వంటి చర్యలు కూడా వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలనకు రావచ్చు. అయితే ప్రతి ఉల్లంఘనకు ఒకే శిక్ష విధిస్తారని భావించకూడదు. సంబంధిత అధికారికి ఉన్న అధికారాలు, ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన ఆధారాలు, వర్తించే చట్టాల ఆధారంగానే చర్యలు నిర్ణయించబడతాయి.
ఈ మార్గదర్శకాలు భారత వైద్య మండలి వృత్తిపరమైన ప్రవర్తనా నియమావళి, 2002, జాతీయ వైద్య మండలి చట్టం, 2019, సంబంధిత ఇతర చట్టపరమైన నిబంధనలతో కలిపి వర్తిస్తాయి. ఆస్పత్రులు, వైద్య సంస్థల విషయంలో సంబంధిత రాష్ట్ర చట్టాలు, వైద్య సంస్థల నమోదు నిబంధనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
వైద్య సేవలపై ప్రజలకు సరైన సమాచారం అందించడం, రోగులు భయాందోళనలకు లేదా ఆకర్షణీయమైన ప్రకటనలకు లోనై తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా చూడడం, వైద్య వృత్తిపై నమ్మకాన్ని కాపాడడం ఈ మార్గదర్శకాల ప్రధాన లక్ష్యాలు. రోగి ప్రయోజనమే వైద్య సేవలకు కేంద్రబిందువుగా ఉండాలని, వైద్య చికిత్సలను కేవలం వ్యాపార ప్రచార సాధనాలుగా మార్చకూడదనే సందేశాన్ని ఎన్‌ఎంసీ తాజా మార్గదర్శకాలు ఇస్తున్నాయి.
ఆధారం: జాతీయ వైద్య మండలి అధికారిక ప్రకటన, 6 అక్టోబర్ 2026; మార్గదర్శకాలపై ప్రచురితమైన వైద్య రంగ వార్తా నివేదికలు.
About The Author
