మర్యమ్ అజీం, అధ్యక్షురాలు, అహ్మదీయ ముస్లిం కమ్యూనిటీ మహిళా విభాగం, హైదరాబాద్
మహిళకు ఇస్లాం ఏమిచ్చింది?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికే ప్రతి ఒక్కరూ చదవదగిన గ్రంథం “ఇస్లాంలో మహిళ స్థానం.” ముహమ్మద్ జఫరుల్లా ఖాన్ రచించిన ఈ పుస్తకాన్ని హాఫిజ్ సయ్యద్ రసూల్ నియాజ్ తెలుగులోకి అనువదించారు.పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో ఇస్లాం, ముస్లిం మహిళల గురించి ప్రచారంలో ఉన్న అనేక అపోహలను తొలగిస్తూ, పవిత్ర ఖుర్ఆన్ బోధనల ఆధారంగా మహిళకు ఇస్లాం కల్పించిన గౌరవం, హక్కులు, బాధ్యతలు, ఆధ్యాత్మిక సమానత్వాన్ని ఈ గ్రంథం వివరిస్తుంది.ఇస్లాం ఆవిర్భవించిన కాలంలో ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో మహిళల సామాజిక స్థితి పరిమితంగానే ఉండేది.అలాంటి పరిస్థితుల్లో మహిళను కుటుంబ సభ్యురాలిగానే కాకుండా, గౌరవనీయమైన వ్యక్తిగా, ఆధ్యాత్మిక బాధ్యతలు కలిగిన మనిషిగా ఇస్లాం గుర్తించిందని ఈ గ్రంథం వివరిస్తుంది.స్త్రీ, పురుషులు ఇద్దరూ ఒకే సృష్టికర్తకు చెందినవారని, వారి ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి సమాన అవకాశాలు ఉన్నాయని ఖుర్ఆన్ బోధిస్తుందని ఇందులో పేర్కొనబడింది.ఇస్లామీయ దృక్పథంలో సమానత్వం అంటే స్త్రీ, పురుషులు ప్రతి విషయంలో ఒకే విధమైన పాత్రలు పోషించాలనే కాదు. వారి సహజ స్వభావాలు, బాధ్యతలు, కుటుంబ వ్యవస్థలోని పాత్రలను పరిగణనలోకి తీసుకొని, పరస్పర సహకారం మరియు బాధ్యతల సమతుల్యతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. ఒకరి హక్కు మరొకరి బాధ్యతగా మారడం ద్వారా కుటుంబ వ్యవస్థ బలపడుతుందని గ్రంథం వివరిస్తుంది.ఇస్లాం మహిళకు అందించిన ప్రధాన హక్కుల్లో ఆధ్యాత్మిక సమానత్వం ఒకటి. విశ్వాసం, ప్రార్థన, ఉపవాసం, దానం, సత్ప్రవర్తన, పవిత్రత వంటి అంశాల్లో స్త్రీ, పురుషులిద్దరికీ సమానమైన అవకాశాలు ఉన్నాయని ఖుర్ఆన్ బోధిస్తుంది. విశ్వాసంతో, సత్కార్యాలతో జీవించే ప్రతి ఒక్కరికీ దేవుని సన్నిధిలో సమాన ప్రతిఫలం ఉంటుందని, ఈ విషయంలో లింగభేదానికి స్థానం లేదని గ్రంథం స్పష్టం చేస్తుంది.ఇది కేవలం సిద్ధాంతపరమైన అంశమే కాదు. ఇస్లామీయ చరిత్రలో మహిళలు విశ్వాసం, త్యాగం, జ్ఞానం, సేవ వంటి అనేక రంగాల్లో విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నారని రచయిత ప్రస్తావిస్తారు.మహిళ కూడా దైవంతో నేరుగా సంబంధం కలిగి ఉండే హక్కు, ఆధ్యాత్మిక అభివృద్ధికి సమాన అవకాశం కలిగిన వ్యక్తేనని ఇస్లాం బోధిస్తుందని గ్రంథం వివరిస్తుంది.ఇస్లాంలో వివాహాన్ని పవిత్రమైన బంధంగా పరిగణిస్తారు.అది కేవలం సామాజిక ఒప్పందం కాకుండా ప్రేమ, దయ, విశ్వాసం, పరస్పర బాధ్యతలపై ఆధారపడిన జీవన విధానమని పేర్కొంటుంది.భార్యాభర్తలు ఒకరికొకరు “వస్త్రాలు” వంటివారని ఖుర్ఆన్ పేర్కొనడం ద్వారా వారి మధ్య ఉండాల్సిన ఆత్మీయత, రక్షణ, గౌరవం, పరస్పర సహకారాన్ని సూచిస్తుంది.కుటుంబ వ్యవస్థలో భార్యకు గౌరవం, భద్రత, పోషణ కల్పించడం భర్త బాధ్యతగా పేర్కొనబడగా, భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ పరస్పరం గౌరవించుకుంటూ కుటుంబాన్ని ప్రేమతో, బాధ్యతతో నడిపించాలని ఇస్లాం బోధిస్తుంది. ఈ విధానం కుటుంబాన్ని ఒకరి ఆధిపత్యంగా కాకుండా, పరస్పర బాధ్యతలతో కూడిన వ్యవస్థగా చూస్తుంది.వివాహ బంధం కొనసాగించడం అసాధ్యమైన పరిస్థితుల్లో విడాకులకు అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దానిని చివరి ప్రత్యామ్నాయంగా మాత్రమే పరిగణిస్తుంది. ముందుగా చర్చలు, సర్దుబాటు, కుటుంబ పెద్దల జోక్యం వంటి మార్గాలను అనుసరించాలని సూచిస్తుంది.విడాకులు అనివార్యమైతే కూడా మహిళ హక్కులను రక్షించే విధంగా కొన్ని నియమాలను నిర్దేశించిందని గ్రంథం వివరిస్తుంది.బహుభార్యాత్వం అంశాన్ని కూడా ఈ గ్రంథం ప్రస్తావిస్తుంది.దీనిని ఇస్లాం సాధారణంగా ప్రోత్సహించిన విధానంగా కాకుండా, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో మాత్రమే అనుమతించిన వ్యవస్థగా వివరిస్తుంది.అలాంటి సందర్భాల్లో న్యాయం, సమానత్వం, బాధ్యత వంటి కఠినమైన షరతులు తప్పనిసరిగా పాటించాలని, అవి సాధ్యం కాకపోతే ఒకే వివాహం ఉత్తమమని ఖుర్ఆన్ బోధనల ఆధారంగా వివరించబడింది.ఒక సమాజం ఎంత అభివృద్ధి చెందిందో తెలుసుకోవాలంటే ఆ సమాజంలో మహిళకు ఎంత గౌరవం లభిస్తుందో పరిశీలించాలని ఈ గ్రంథం సూచిస్తుంది.మహిళను తల్లి, భార్య, కుమార్తె, సోదరిగా మాత్రమే కాకుండా, స్వతంత్ర నైతిక, ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తిత్వంగా కూడా ఇస్లాం గుర్తిస్తుందని, ఆమెకు ఆస్తి, కుటుంబ సంబంధిత హక్కులు, గౌరవం, రక్షణ కల్పించబడినట్లు ఇందులో వివరించబడింది.“ఇస్లాంలో మహిళ స్థానం” కేవలం ముస్లింలు మాత్రమే చదవాల్సిన పుస్తకం కాదు. మతం, సమాజం, మహిళా హక్కులు, కుటుంబ వ్యవస్థ, ఆధ్యాత్మిక సమానత్వం వంటి అంశాలపై ఆసక్తి ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఇది ఉపయోగకరమైన గ్రంథం. ముఖ్యంగా ఒక మతాన్ని దాని అసలు బోధనల ఆధారంగా అర్థం చేసుకోవాలంటే అపోహలకన్నా మూలగ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడం ఎంత ముఖ్యమో ఈ రచన గుర్తుచేస్తుంది.“మహిళను ఇస్లాం బంధించిందా? లేక గౌరవం, హక్కులు, భద్రతను కల్పించిందా?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికే వారికి ఈ గ్రంథం ఆలోచనాత్మక దృక్పథాన్ని అందిస్తుంది.ఆధునిక ప్రపంచంలో మహిళా హక్కులపై జరుగుతున్న చర్చల మధ్య, ఇస్లామీయ బోధనలను వాటి అసలు సందర్భంలో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఒక విలువైన ప్రయత్నంగా నిలుస్తుంది.మహిళను గౌరవించడం అంటే కేవలం హక్కులు కల్పించడం మాత్రమే కాదు; ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని గుర్తించడం, ఆధ్యాత్మిక సామర్థ్యాన్ని అంగీకరించడం, న్యాయం చేయడం, భద్రతను కల్పించడం, కుటుంబంలో గౌరవప్రదమైన స్థానాన్ని ఇవ్వడం కూడా. ఈ విలువల సమాహారమే ఇస్లాంలో మహిళ పట్ల ఉన్న దృక్పథానికి పునాది అని ఈ గ్రంథం ప్రతిపాదిస్తుంది.అందుకే “ఇస్లాంలో మహిళ స్థానం” పుస్తకం మహిళా గౌరవం, ఆధ్యాత్మిక సమానత్వం, హక్కులు, బాధ్యతల సమతుల్యతను అర్థం చేసుకోవాలనుకునే ప్రతి పాఠకుడికి ఒక విలువైన పఠనానుభవంగా నిలుస్తుంది.
About the Author
